Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; muayene ve hekim görüşünün yerine geçmez.
Erken gebelik kaybı (düşük), tanı konmuş gebeliklerin yaklaşık yüzde 10–20’sinde görülen, sanıldığından çok daha sık bir durumdur. Düşük yaşayan kadınların en sık sorduğu sorulardan biri, ardından kürtaj (rahim tahliyesi) gerekip gerekmeyeceğidir. Cevap, düşüğün türüne ve rahmin durumuna bağlıdır. Bu yazıda düşük türlerini, tedavi seçeneklerini ve hangi durumda müdahale gerektiğini açıkladık.
Düşük türleri
Tam düşük
Gebelik dokusunun tamamı kendiliğinden atılmıştır. Kanama ve ağrı azalmaya başlar; ultrasonda rahim içinde kalıntı doku görülmez. Bu durumda ek bir müdahaleye genellikle gerek yoktur; kontrol muayenesi yeterlidir.
Eksik düşük
Gebelik dokusunun bir kısmı atılmış, bir kısmı rahim içinde kalmıştır. Kanama devam eder, kramp tarzı ağrı sürebilir. Kalan doku kanamanın uzamasına ve enfeksiyona yol açabileceği için çoğu zaman rahmin boşaltılması gerekir.
Kaçırılmış (missed) düşük
Gebeliğin gelişimi durmuş ancak gebelik dokusu henüz atılmamıştır; kanama veya ağrı olmayabilir. Tanı ultrason ölçümleri ve klinik değerlendirmeyle konur. Çok erken gebelikte boş kese veya henüz kalp atımı görülmemesi tek başına kesin kayıp tanısı değildir; gerekli durumlarda uygun aralıkla tekrar ultrason yapılır. Bu durumda bekleme, ilaç veya cerrahi seçeneklerinden biri hekimle birlikte planlanır.
Tedavi seçenekleri
Bekleme (izlem)
Uygun hastalarda vücudun dokuyu kendiliğinden atması beklenebilir. Bu süreç birkaç gün ile birkaç hafta sürebilir; kanamanın miktarı ve ultrason kontrolleri ile takip edilir. Aşırı kanama veya enfeksiyon belirtisi gelişirse başka bir yönteme geçilir.
İlaçla tedavi
Rahim kasılmalarını başlatan ilaçlarla dokunun atılması sağlanır. Cerrahi gerektirmez, ancak kanama ve kramp daha yoğun yaşanabilir ve bazı hastalarda doku tamamen atılmayarak yine cerrahi gerekebilir.
Cerrahi tedavi (kürtaj / vakum aspirasyon)
Rahim içindeki dokunun vakum yöntemiyle kısa sürede boşaltılmasıdır. Yoğun kanama, enfeksiyon bulgusu, ilaç tedavisinin başarısız olması veya hastanın süreci hızla tamamlamayı tercih etmesi durumunda öncelikli seçenektir. İşlem lokal anestezi veya sedasyon altında 10–15 dakika sürer ve hasta aynı gün evine döner. Alınan doku gerekirse patolojik incelemeye gönderilebilir.
Hangi yöntem seçilir?
Seçim; kanama miktarı, gebelik haftası, enfeksiyon bulgusu, hastanın genel sağlık durumu ve tercihi birlikte değerlendirilerek yapılır. Tıbbi bir zorunluluk olmadığında üç yöntem de güvenli kabul edilir ve karar hastayla birlikte verilir.
Hemen başvurmanız gereken belirtiler
- Saatte bir büyük pedi dolduran ve iki saatten uzun süren kanama
- 38 °C ve üzeri ateş, titreme
- Şiddetli, giderek artan karın ağrısı
- Kötü kokulu akıntı
- Baş dönmesi, baygınlık hissi
Düşük sonrası süreç
Rh-negatif kişilerde anti-D gereksinimi gebelik haftasına, klinik duruma, tedavi yöntemine ve uygulanan rehbere göre değerlendirilir. Her erken düşükte otomatik olarak gerekli olduğu söylenemez. Kanama genellikle 1–2 hafta içinde azalır, adet 4–6 hafta içinde döner. Enfeksiyon riskini azaltmak için yaklaşık iki hafta cinsel ilişki, tampon kullanımı ve havuz/küvet banyosundan kaçınılması önerilir. Yeni gebelik için zamanlama, düşüğün nedeni, iyileşme ve kişinin hazır oluşu dikkate alınarak hekimle planlanmalıdır.
Tekrarlayan düşükler
Tek bir düşük, çoğu zaman rastlantısal bir kromozom hatasından kaynaklanır ve sonraki gebelik için olumsuz bir işaret değildir. Ancak iki veya daha fazla düşük yaşandığında rahim yapısı, hormonal durum, pıhtılaşma bozuklukları ve genetik faktörler açısından araştırma yapılması önerilir.
Duygusal iyileşme
Düşük, fiziksel olduğu kadar duygusal bir kayıptır. Üzüntü, suçluluk ve öfke sık görülen ve doğal tepkilerdir. Eşinizle, yakınlarınızla konuşmak ve gerektiğinde profesyonel destek almak iyileşme sürecinin bir parçasıdır. Düşük çoğu durumda annenin yaptığı ya da yapmadığı bir şeyden kaynaklanmaz.
Sık sorulan sorular
Her düşükten sonra kürtaj gerekir mi?
Hayır. Tam düşükte rahim kendiliğinden boşalmışsa müdahale gerekmez. Eksik ve kaçırılmış düşüklerde bekleme, ilaç veya cerrahi seçeneklerinden biri uygulanır.
Düşük sonrası kürtaj ileride gebe kalmayı engeller mi?
Uzman hekim tarafından yapılan komplikasyonsuz bir işlem, ileride gebe kalma yeteneğini olumsuz etkilemez.
Düşükten sonra ne zaman tekrar gebe kalabilirim?
Yeni gebelik planının zamanı, düşüğün nedeni, tedavi ve iyileşme durumuna göre belirlenir. Yumurtlama ilk adet öncesinde başlayabilir. Fiziksel ve duygusal olarak hazır oluşunuzu hekiminizle birlikte değerlendirin.
Op. Dr. Hakan Yaz
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı – Gaziantep
Sorularınız için randevu ve iletişim sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.